Hielspoor

Hielspoor: oefenprogramma bij shockwave therapie  

Hielspoor diagnose

Hielspoor en Fasciitis plantariszijn de meest gestelde diagnoses aan de voet. Deze veelvoorkomende voetklachten kunnen leiden tot een sterke beperking bij sporters en in staande werksituaties. Hielspoor wordt gekarakteriseerd door pijn aan de hak (calcaneus) op de origo van de fascia plantaris en verdikking van deze fascia. Hielspoor komt bij ongeveer 3-7% van de mensen voor en niet alleen bij sporters. Van alle blessures bij hardlopers komt hielspoor ongeveer 8% voor.  Hoewel de precieze ontstaanswijze van hielspoor nog deels onbekend is zien we degeneratieve veranderingen in de collagene vezels. Eerdere onderzoeken suggereren dat rekken van de fascia plantaris en schoen zooltjes een effectieve behandel manier zijn voor hielspoor. Echter hebben  40% van de patiënten na 2 jaar nog klachten.

Hielspoor ≠Fasciitis plantaris

hielspoor

Hielspoor

Hielspoor en fasciitis plantaris zijn twee diagnoses die vaak door elkaar worden gebruikt. Het zijn echter twee verschillende oorzaken van pijn in de voet. De theorie bij hielspoor is dat er een functionele aanpassing van de calcaneus, vergroeieing van een spoor element vanuit de calcaneus, heeft plaats gevonden op overmatige pronatie van de voet. Dit spoor element kan dan theoretisch werken als een kiezelsteentje in de schoen die bij elke stap klachten veroorzaakt. Er zijn echter ook theorieën dat dit spoorelement geen contact maak met de fascie plantaris en dus ook a-symptomatisch aanwezig kan zijn. Dit wordt namelijk beide gezien in de praktijk, hielspoor zonder klachten en klachten zonder hielspoor. Fasciitis plantaris is een degeneratieve verandering van de fascia plantaris zoals ook wordt gezien bij achillespees tendinopathie. 

Echografie bij Fasciitis plantaris

De juiste behandeling begint bij de juiste diagnose. Echografie is de eerste keuze voor het onderzoeken van fasciitis plantaris(1).

Nieuwe behandeling Fasciitis Plantaris

Het volgende gedeelte is een samenvatting van het onderzoek van Rathleff(2). Dit onderzoek heeft 2 pragramma’s vergeleken voor de behandeling voor fasciitis plantaris. Een behandeling bestond uit rekken van de fascia plantaris en zooltjes en de andere behandeling uit hoge intensiteit krachttraining en zooltjes.

Hoge intensiteit krachttraining bij Fasciitis Plantaris

hielspoorHoge intensiteit krachttraining is effectief gebleken bij degeneratieve afwijkingen van de achillespees en patellapees en daardoor mogelijk ook effectief bij fasciitis plantaris. Deze interventie heeft wel tijd nodig om aan te slaan en daarom wordt in dit soort studies 3 maanden genomen als eindpunt.  Een manier om hoge intensiteit vezelbelasting op de fascia plantaris te krijgen is d.m.v. achillespees belasting en de “windlass meschanisme” en daarnaast is er een anatomische connectie tussen de achillespees en de fascia plantaris wat kan zorgen voor een transitie van kracht van de achillespees naar de fascia plantaris. De training bestond uit unilaterale plantair flexie van de enkel met een handdoek onder de tenen om het “windlass mechanisme” te stimuleren. Elke deelnemer werd geinstrueerd maximaal de tenen te dorsaal flexeren bij volledige enkel plantair flexie. De oefeningen werden om de dag uitgevoerd voor drie maanden lang. De concentrische en

hielspoor

Windlass Mechanisme

excentrische fase duurde drie seconden met een twee seconde durende isometrische pauze bij volledige plantair flexie enkel. De patienten startte met een 3 sets van 12 herhalings maximum en na twee weken werd er middels een rugzak de belasting verzwaard naar 4 sets met een herhalings maximum van 10 herhalingen. Bij vier weken vijf sets van maximaal 8 herhalingen. Patiënten kregen de instructie de oefening te blijven verzwaren middels boeken in een rugzak.

Resultaten van krachttraining bij Fasciitis Plantaris

Na drie maanden had de groep krachttraining een klinisch relevante verbetering van 7 punten t.o.v. de rekgroep op de Foot Function Index, echter waren er geen significante verbeteringen na 1, 6 en 12 maanden.

  1. Klauser, A.S., et al., Clinical indications for musculoskeletal ultrasound: a Delphi-based consensus paper of the European Society of Musculoskeletal Radiology. Eur Radiol, 2012. 22(5): p. 1140-8.
  2. Rathleff, M.S., et al., High-load strength training improves outcome in patients with plantar fasciitis: A randomized controlled trial with 12-month follow-up. Scand J Med Sci Sports, 2014.